Điều 47 luật doanh nghiệp 2020

Góp vốn trong công ty TNHH tưởng là thủ tục đơn giản khi thành lập doanh nghiệp, nhưng thực tế lại là nguyên nhân của không ít tranh chấp nội bộ. Nhiều trường hợp, các thành viên chỉ dừng lại ở việc cam kết mà chưa góp vốn đầy đủ, đúng hạn hoặc đúng loại tài sản theo quy định, dẫn đến những rủi ro pháp lý phát sinh sau này. Đáng chú ý, hệ quả không chỉ là tranh chấp quyền lợi mà còn có thể khiến thành viên mất tư cách trong công ty hoặc vẫn phải chịu trách nhiệm tài chính dù chưa góp đủ vốn. Vì vậy, việc hiểu và tuân thủ đúng quy định của pháp luật là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro ngay từ giai đoạn đầu.

Điều 47 của Luật Doanh nghiệp 2020 tập trung quy định toàn bộ các vấn đề liên quan đến việc góp vốn khi thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên. Cụ thể, điều luật này làm rõ cách xác định vốn điều lệ ban đầu, thời hạn và yêu cầu đối với việc góp vốn của các thành viên, đồng thời đưa ra hướng xử lý trong trường hợp không góp đủ vốn như đã cam kết. Bên cạnh đó, Điều 47 cũng quy định về thời điểm xác lập tư cách thành viên và việc cấp giấy chứng nhận phần vốn góp nhằm ghi nhận quyền sở hữu hợp pháp của từng thành viên trong công ty.

Vốn điều lệ là gì? (Khoản 1 Điều 47) 

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 47 của Luật Doanh nghiệp 2020:

“Vốn điều lệ của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên khi đăng ký thành lập doanh nghiệp là tổng giá trị phần vốn góp của các thành viên cam kết góp và ghi trong Điều lệ công ty.”

Hiểu một cách đơn giản, vốn điều lệ tại thời điểm thành lập không phải là số tiền (hoặc tài sản) đã thực sự được góp vào công ty, mà là tổng giá trị phần vốn mà các thành viên cam kết sẽ góp. Đây là con số được ghi nhận trên hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và Điều lệ công ty.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng “cam kết góp vốn” và “đã góp vốn” là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau về mặt pháp lý. Việc chưa góp đủ vốn theo cam kết có thể dẫn đến nhiều hệ quả pháp lý sau này, đặc biệt liên quan đến quyền của thành viên và trách nhiệm tài chính của công ty.

Quy định về thời hạn và hình thức góp vốn của thành viên

Một trong những quy định quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là thời hạn góp vốn của các thành viên. Nội dung này được quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 47 của Luật Doanh nghiệp 2020:

“Thành viên phải góp vốn cho công ty đủ và đúng loại tài sản đã cam kết khi đăng ký thành lập doanh nghiệp trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, không kể thời gian vận chuyển, nhập khẩu tài sản góp vốn, thực hiện thủ tục hành chính để chuyển quyền sở hữu tài sản. Trong thời hạn này, thành viên có các quyền và nghĩa vụ tương ứng với tỷ lệ phần vốn góp đã cam kết. Thành viên công ty chỉ được góp vốn cho công ty bằng loại tài sản khác với tài sản đã cam kết nếu được sự tán thành của trên 50% số thành viên còn lại.”

Quy định này đặt ra 3 yêu cầu pháp lý quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:

Thứ nhất, về thời hạn góp vốn: Thời hạn 90 ngày được tính kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, không bao gồm thời gian vận chuyển, nhập khẩu tài sản hoặc thực hiện thủ tục chuyển quyền sở hữu. Đây là thời hạn mang tính bắt buộc theo quy định pháp luật, không phải khuyến nghị. Trường hợp quá thời hạn này mà thành viên chưa góp đủ vốn đã cam kết, các hệ quả pháp lý tương ứng sẽ phát sinh theo quy định.

Thứ hai, về hình thức góp vốn: Thành viên phải góp đúng loại tài sản đã cam kết (tiền mặt, tài sản, quyền sở hữu trí tuệ…). Pháp luật quy định các tài sản được dùng để góp vốn vào công ty TNHH hai thành viên trở lên, cụ thể Điều 34 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định: 

• Tài sản góp vốn là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam.
• Chỉ cá nhân, tổ chức là chủ sở hữu hợp pháp hoặc có quyền sử dụng hợp pháp đối với tài sản nêu trên mới có quyền sử dụng tài sản đó để góp vốn theo quy định của pháp luật.

Cùng với đó, các thành viên không được tự ý thay đổi loại tài sản đã cam kết góp vốn, trừ trường hợp được sự chấp thuận của trên 50% số thành viên còn lại trong công ty. Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch, nhất quán trong việc góp vốn, đồng thời duy trì sự ổn định trong cơ cấu vốn điều lệ đã được các thành viên thống nhất từ đầu. Việc kiểm soát chặt chẽ loại tài sản góp vốn cũng giúp hạn chế các rủi ro phát sinh liên quan đến định giá tài sản, quyền sở hữu và nghĩa vụ tài chính của các bên trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp.

Thứ ba, về quyền và nghĩa vụ trong thời gian góp vốn: Trong 90 ngày này, dù chưa góp đủ vốn, thành viên vẫn có quyền và nghĩa vụ tương ứng với tỷ lệ vốn đã cam kết, chứ không phải số vốn đã thực góp. Đây là điểm nhiều người nhầm lẫn và có thể dẫn đến rủi ro khi phát sinh nghĩa vụ tài chính của công ty.

Hệ quả pháp lý khi không góp đủ vốn theo cam kết

Luật Doanh nghiệp 2020 đặt ra các hệ quả pháp lý rõ ràng đối với từng trường hợp vi phạm nghĩa vụ góp vốn, cụ thể tại khoản 3 Điều 47 Luật này có quy định: 

• Trường hợp thứ nhất, không góp vốn theo cam kết: Thành viên chưa thực hiện bất kỳ phần vốn góp nào sẽ đương nhiên không còn là thành viên của công ty. Điều này đồng nghĩa với việc mất toàn bộ quyền lợi liên quan đến tư cách thành viên, bao gồm quyền biểu quyết, quyền hưởng lợi nhuận và các quyền quản lý khác trong doanh nghiệp.
• Trường hợp thứ hai, góp vốn không đầy đủ: Nếu thành viên chỉ góp một phần vốn so với cam kết ban đầu, thì chỉ được hưởng quyền và lợi ích tương ứng với phần vốn đã thực góp. Phần vốn chưa góp sẽ không được ghi nhận, dẫn đến việc giảm tỷ lệ sở hữu và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền kiểm soát trong công ty.
• Trường hợp thứ ba, xử lý phần vốn chưa góp: Phần vốn góp chưa được thực hiện sẽ được công ty chào bán theo nghị quyết hoặc quyết định của Hội đồng thành viên. Điều này có thể làm thay đổi cơ cấu thành viên và tỷ lệ sở hữu trong công ty, đồng thời ảnh hưởng đến sự ổn định ban đầu giữa các bên góp vốn.

Bên cạnh đó, trong trường hợp có sự thay đổi về phần vốn góp do thành viên không góp hoặc góp không đầy đủ theo cam kết, công ty có nghĩa vụ thực hiện điều chỉnh vốn điều lệ và tỷ lệ phần vốn góp của các thành viên cho phù hợp với thực tế đã góp. Việc điều chỉnh này phải được thực hiện trong thời hạn 30 ngày kể từ khi kết thúc thời hạn góp vốn theo quy định.

Đáng lưu ý, dù chưa hoàn thành nghĩa vụ góp vốn, các thành viên vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các nghĩa vụ tài chính của công ty phát sinh trong giai đoạn trước khi việc điều chỉnh vốn điều lệ được thực hiện, tương ứng với phần vốn đã cam kết. Điều này có nghĩa là trách nhiệm pháp lý không hoàn toàn phụ thuộc vào số vốn đã thực góp, mà còn gắn với cam kết ban đầu của thành viên, do đó cần được đặc biệt lưu ý để tránh phát sinh rủi ro ngoài ý muốn.

(Khoản 4 Điều 47 Luật Doanh nghiệp 2020) 

Xác lập tư cách thành viên và giấy chứng nhận phần vốn góp

Căn cứ tại khoản 5 Điều 47 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định như sau:

“Trừ trường hợp quy định tại khoản (2) mục 2, người góp vốn trở thành thành viên của công ty kể từ thời điểm đã thanh toán phần vốn góp và những thông tin về người góp vốn và được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký thành viên. Tại thời điểm góp đủ phần vốn góp, công ty phải cấp giấy chứng nhận phần vốn góp cho thành viên tương ứng với giá trị phần vốn đã góp.”

Như vậy, cá nhân hoặc tổ chức chỉ chính thức trở thành thành viên của công ty khi đã góp đủ phần vốn cam kết và được ghi nhận đầy đủ thông tin vào sổ đăng ký thành viên. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để xác lập quyền và nghĩa vụ của thành viên trong công ty.

Tại thời điểm hoàn tất việc góp vốn, công ty có trách nhiệm cấp giấy chứng nhận phần vốn góp nhằm ghi nhận quyền sở hữu hợp pháp của thành viên đối với phần vốn đã góp. Trong đó, thông tin về người vốn góp bao gồm:

• Họ, tên, địa chỉ liên lạc, quốc tịch, số giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với thành viên là cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp hoặc số giấy tờ pháp lý của tổ chức, địa chỉ trụ sở chính đối với thành viên là tổ chức;
•  Phần vốn góp, tỷ lệ phần vốn góp đã góp, thời điểm góp vốn, loại tài sản góp vốn, số lượng, giá trị của từng loại tài sản góp vốn của từng thành viên;
•  Số và ngày cấp giấy chứng nhận phần vốn góp;

(Điểm b, c, đ khoản 2 Điều 48 Luật Doanh Nghiệp 2020)

Theo quy định tại khoản 6 Điều 47 Luật Doanh nghiệp 2020, Giấy chứng nhận phần vốn góp phải bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây

• Tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính của công ty;
•  Vốn điều lệ của công ty;
•  Họ, tên, địa chỉ liên lạc, quốc tịch, số giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với thành viên là cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp hoặc số giấy tờ pháp lý của tổ chức, địa chỉ trụ sở chính đối với thành viên là tổ chức;
•  Phần vốn góp, tỷ lệ phần vốn góp của thành viên;
•  Số và ngày cấp giấy chứng nhận phần vốn góp;
•  Họ, tên, chữ ký của người đại diện theo pháp luật của công ty.

Trong trường hợp giấy chứng nhận phần vốn góp bị mất, hư hỏng hoặc bị hủy hoại dưới các hình thức khác, thành viên có thể được công ty xem xét cấp lại theo trình tự, thủ tục quy định tại Điều lệ công ty. (Khoản 7 Điều 47 Luật Doanh nghiệp 2020.

Việc góp vốn và tuân thủ đúng các quy định tại Điều 47 của Luật Doanh nghiệp 2020 không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và trách nhiệm của các thành viên trong công ty. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp vướng mắc trong quá trình góp vốn, điều chỉnh vốn điều lệ hoặc xử lý các trường hợp không góp đủ vốn theo cam kết.

Với đội ngũ chuyên môn trong lĩnh vực doanh nghiệp, Công ty TNHH Luật Meta Law cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ trọn gói liên quan đến góp vốn thành lập công ty, điều chỉnh vốn điều lệ, cũng như xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động. Việc có sự đồng hành của đơn vị tư vấn pháp lý ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Liên hệ Công ty Luật TNHH META LAW:

• Địa chỉ: Tầng 5, 137 Hoàng Quốc Việt, Phường Nghĩa Đô, Hà Nội.
• Hotline: 0869.898.809
• Website: tuvandoanhnghiepmetalaw.vn
• Email: tuvanmeta@gmail.com